Caracas baskınının perde arkası! ABD, Venezuela’nın İran-Rusya-Çin destekli savunması

[Abowe]

MİLLİYET.COM.TR / ABD’nin geçtiğimiz hafta Venezuela’nın başkenti Caracas’ta gerçekleştirdiği ve “Operation Absolute Resolve” (Mutlak Kararlılık Operasyonu) olarak adlandırılan gece operasyonu, modern savaşlarda savunma sistemlerinin sınırlarını yeniden gündeme taşıdı.

Ağır silahlarla donatılmış ancak yapısal olarak kırılgan bir savunma mimarisinin, eş zamanlı hava saldırıları, elektronik harp ve siber müdahaleler karşısında nasıl çözülebildiği operasyonun en dikkat çekici sonucu oldu.

VENEZUELA’NIN KALBİNE OPERASYON

Haberlere göre ABD özel kuvvetleri, yerel saatle 02.00’den kısa süre sonra Caracas’ın merkezindeki Maduro yerleşkesine ulaştı. Operasyona helikopterler, savaş uçakları ve bombardıman uçakları destek verdi. Aynı anda başkentte ve üç kıyı eyaletinde hava savunma sistemleri ile kritik askeri noktalar hedef alındı.

Sosyal medyada paylaşılan görüntülerde, Caracas semalarında patlamalar ve geceyi aydınlatan ateş topları görülürken, hava savunma sistemlerinin karşılık vermeye çalıştığı anlar kayda geçti. Ancak operasyon sona erdiğinde, Maduro ve eşi Cilia Flores ABD güçleri tarafından yakalanmış, önce bir ABD savaş gemisine, ardından da New York’a götürülmüştü. Maduro’nun, narkoterörizm dahil olmak üzere çeşitli federal suçlamalarla yargılanacağı açıklandı.

ABD Başkanı Donald Trump, Florida’daki Mar-a-Lago’daki açıklamasında operasyonu, “Caracas’ın kalbindeki ağır tahkim edilmiş bir askeri yapıya yönelik operasyon” olarak tanımladı.



YILLARIN ASKERİ BİRİKİMİ SINAVDA

Venezuela yönetimi, uzun süredir Rusya ve Çin’den alınan askeri sistemleri ve İran destekli yeni kabiliyetleri, olası bir ABD müdahalesine karşı caydırıcı bir kalkan olarak sunuyordu.

Bu kapsamda Caracas;

• Rusya’dan uzun ve orta menzilli hava savunma sistemleri, savaş uçakları, zırhlı araçlar ve hafif silahlar,
• Çin’den radarlar, iletişim altyapısı ve çift kullanımlı teknolojiler,
• İran’dan ise Mohajer serisi insansız hava araçları ve asimetrik kapasitelere yönelik destek aldı.

Bu sistemlerin, ABD müdahalesinin maliyetini artırması ve gerektiğinde hem konvansiyonel hem de asimetrik yanıt verebilmesi amaçlanıyordu. Ancak operasyon, bu yaklaşımın pratikte ciddi sınırlamaları olduğunu ortaya koydu.

HAZIRLIK VE ZAMANLAMA BELİRLEYİCİ OLDU

ABD medyasında yer alan bilgilere göre operasyon aylar süren hazırlıkların ardından gerçekleştirildi. Bu süreçte Maduro’nun yerleşkesinin birebir benzerinin inşa edildiği, günlük rutinlerinin ayrıntılı biçimde analiz edildiği belirtildi. Uzmanlara göre bu düzeyde prova, sabit savunma sistemlerinin avantajını büyük ölçüde ortadan kaldırıyor.

Operasyon başladığında özel kuvvet helikopterleri alçak irtifada Caracas’a girerken, savaş uçakları ve bombardıman uçakları önceden belirlenen hava savunma noktalarını hedef aldı. Aynı anda siber saldırılar ve elektronik harp faaliyetleri devreye sokuldu.

Kentte yaşanan elektrik kesintileri, komuta-kontrol ağını zayıflattı. Radar ve merkezi komuta sistemlerine dayalı hava savunmaları, eş zamanlı fiziksel ve siber saldırılar karşısında ciddi dezavantaj yaşadı.

Sosyal medyada paylaşılan görüntülerde, Venezuela Hava Savunma Komutanlığı’na ait olduğu belirtilen en az iki Rus yapımı Buk-M2E sisteminin imha edildiği görüldü.



İRAN İHA’LARI NEDEN ETKİLİ OLAMADI?

ABD Hazine Bakanlığı’na göre İran ve Venezuela, 2006’dan bu yana Mohajer serisi İHA’ların tedariki konusunda iş birliği yürütüyor. Venezuela’da ANSU adıyla üretilen bu İHA’lar, gözetleme, taciz ve uzun süreli operasyonlar için tasarlandı.

El Libertador Hava Üssü’nde konuşlu Mohajer-6 İHA’larının, aynı zamanda ülkedeki ABD yapımı F-16’ların bulunduğu üslerde yer aldığı bildirildi. Ancak uzmanlara göre bu İHA’lar, saldırının zamanlamasını ve elektronik ortamını kontrol eden bir güç karşısında sınırlı etki yaratabiliyor.

Mohajer-6’nın 200 kilometre menzil, 12 saate kadar havada kalış süresi ve hassas mühimmat taşıma kapasitesine sahip olduğu bilinse de kısa süreli ve sürpriz bir operasyonu durdurabilecek bir araç olarak değerlendirilmiyor.

‘KOORDİNELİ BİÇİMDE ÇALIŞAMADILAR’

Uzmanlara göre Venezuela savunmasının zayıf noktası yalnızca sistemlerin menşei değil. Yıllardır süren ekonomik kriz, yetersiz bakım, sınırlı yedek parça erişimi ve personel eğitimindeki aksaklıklar, en gelişmiş sistemlerin bile etkinliğini ciddi biçimde azaltabiliyor.

Rusya ve Çin menşeli sistemler, ekonomik çöküş, yolsuzluk ve siyasallaşma nedeniyle zayıflamış bir askeri yapı içinde konuşlandırılmıştı. Bu durum, sistemlerin koordineli biçimde çalışmasını zorlaştırdı.

Operasyon başladığında Venezuela güçleri; elektrik kesintileri, eş zamanlı hava saldırıları, başkent üzerinde beliren helikopterler ve ülkenin farklı noktalarına yönelik vuruşlarla aynı anda karşı karşıya kaldı. Bu tablo, iyi eğitimli ve bakımlı ordular için bile ciddi bir sınav olarak görülüyor.

‘STRATEJİK AÇIDAN YETERSİZ’

Uzmanlara göre Caracas’ta yaşananlar, modern çatışmalarda silah sayısından çok entegrasyon, hazırlık, istihbarat, siber kapasite ve karar alma hızının belirleyici olduğunu gösterdi.

İran, Rusya ve Çin’den temin edilen silahların tamamen işlevsiz olduğu söylenemez; ancak en kritik siyasi hedef olan hükümet ve liderliğin korunması sağlanamadı. ABD güçlerinin, Caracas’ın merkezine girerek Maduro’yu saatler içinde ülkeden çıkarması, bu sistemlerin stratejik açıdan yetersiz kaldığını ortaya koydu. Caracas operasyonu, çok alanlı savaş doktrinlerinin savunma sistemleri üzerindeki etkisini bir kez daha gündeme taşıdı.