Hürmüz krizinin kurtarıcısı Rusya petrolü mü olacak? Sinema Güncel
 

https://image.milimaj.com/i/milliyet...63db125b57.jpgİsmail Şahin - ABD ve İsrail’in İran’a yönelik başlattığı saldırıları ikinci haftasına girerken, İran da her gün Körfez ülkelerindeki Amerikan üsleri, askeri noktalar ve petrol tesislerini vurmaya devam ediyor ve petrol ticaretinin yüzde 25’inin yapıldığı Hürmüz Boğazı’ndan tanker geçişlerine izin vermiyor. Çatışmaların başlamasından bu yana Hürmüz’den sadece 9 tane petrol gemisi geçtiğini belirtilirken, Brent petrolün varil fiyatı sadece önceki gün yüzde 10 artarak 94.5 dolara kadar çıktı. 92.60 dolarda dengelenen petrolün pazartesinden bu yana artışı yüzde 35’e ulaştı. Bu 1983 yılından bu yana petrolde bu kadar kısa sürede görülen en büyük sıçrama.

İlginizi ÇekebilirDevamı gelebilir

ABD yönetimi, Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalmasından en çok etkilenen ülkelerin başında gelen ve petrol ihtiyacının yüzde 60’ını bu kanaldan sağlayan Hindistan için Rusya petrolü satın alabilmesine yönelik 30 günlük geçici muafiyet kararı aldı. Ancak, bu kanal sadece Hindistan’ın değil başta Çin olmak üzere Japonya, Pakistan ve diğer Asya ülkelerinin de en büyük petrol tedarikçisi. Hatta Çin, Katar’dan çıkartılan doğal gazın yüzde 82’sinin tek alıcısı konumuda. Hal böyle olunca savaşın ilk başında 4 haftada biteceği açıklamasında bulunan Donald Trump yönetimi, operasyonların uzama ihtimali ve Hürmüz Boğazı’nın daha uzun kapalı kalma ihtimaline karşı her türlü seçeneği değerlendiriyor.

Yaptırım gevşiyor mu?

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Ortadoğu’daki savaşın enerji piyasalarını sarsmasının ardından Washington’un Rus petrolüne yönelik bazı yaptırımları kaldırmayı değerlendirdiğini söyledi. Bessent, Fox Business’a verdiği röportajda “Yaptırım altındaki bazı Rus petrolünü yaptırım listesinden çıkarabiliriz. Denizde bekleyen yüz milyonlarca varil petrol var ve bunların serbest bırakılması piyasaya arz sağlayabilir” açıklamasında bulundu. Washington yönetimi, bu adımların Rusya’ya yönelik genel yaptırım politikasını gevşetmek anlamına gelmediğini, sadece halihazırda denizde bulunan petrol sevkiyatlarını kapsadığını belirtiyor.

Çin rahatsız oldu

Kremlin ekonomik danışmanı Kirill Dmitriev ise sosyal medyada yaptığı açıklamada Batı yaptırımlarının küresel ekonomi için zararlı olduğunu belirterek konunun ABD ile görüşüldüğünü ifade etti. Uzmanlar, Çin’in petrol satın alma ihtiyacının artık başlıca tedarikçiler arasında en çok Rusya’ya dayandığını, İran ve Venezuela’nın bu talebi karşılamada yetersiz kaldığını belirtiyor.

https://image.milimaj.com/i/milliyet...63db125b59.jpg

Savaşın kazananı Putin

Bu tartışmalar yaşanırken Kremlir Sözcüsü Dmitry Peskov, Rus petrolüne özellikle Hindistan ve Çin başta olmak üzere Asya ve Uzakdoğu ülkelerinden yoğun talep gelmeye başladığını ifade etti. Putin yönetimi ayrıca Avrupa’ya doğal gaz satmayı tamamen durdurabileceğini ve boru hatları kanalıyla bu petrolü Asya ülkelerine taşımayı planladığını kaydetti.

Bloomberg yazarı Mark Champion, ABD, İsrail ve İran arasındaki çatışmasında Putin’i bu krizin “tek tartışmasız galibi” olarak nitelendirerek, “İran’la savaş Kremlin için bundan daha uygun bir zamanda başlayamazdı” değerlendirmesi yapmıştı. Siyasi analistler bu savaşın en büyük kazananının Rus lider Putin olduğu artık sıkça dile getirilmeye başladı. Bu yılki bütçesini petrolün 60-70 dolar bandında olacağı öngörüsüyle hazırlayan Kremlin’in 100 dolara dayanan fiyatlar sayesinde kasasına milyarlarca dolar para akışı olacağı belirtiliyor.

Hürmüz Boğazı, dünya petrol, gaz ve deniz taşımacılığının en kritik dar boğazı. Küresel petrol sevkiyatının yaklaşık yüzde 20’si ile dünya LNG (sıvılaştırılmış doğal gaz) arzının yaklaşık yüzde 30’u buradan geçiyor. Günde ortalama 20 milyon varil petrol bu boğazdan geçiyor. Boğazın genişliği 33 kilometre ama, gemilerin rotası 3 kilometrelik gidiş geliş kanallardan oluşuyor.

Petrol haftaya 100 doları aşar

Dün akşam yoğun İran saldırısına maruz kalan Körfez ülkeleri depolama kapasiteleri dolduğu için neredeyse tamamen petrol ve doğal gaz üretimine ara verdi. Uzmanlar Hürmüz’ün önümüzdeki hafta da kapalı kalması dumununda petrolün varil fiyatının 100 doları aşacağı uyarısında bulundu. Hürmüz’ün bir gün kapalı kalmasının maliyeti ise 1.68 milyar dolar olarak hesaplanıyor. Körfez ülkeleri ise Hürmüz’ün kapalı kalması yüzünden her hafta milli gelirlerinin yüzde 1.4’ünü kaybediyor. Katar Enerji Bakanı Saad el-Kaabi, petrol fiyatlarının önümüzdeki haftalarda varil başına 150 dolara kadar yükselebileceğini söyledi.

ABD benzinin galon fiyatının 3.5 dolara çıktı

ABD’de benzinin ortalama galon fiyatı 3.5 dolara dayandı. Bazı eyaletlerde 4 doları aytığı belirtiliyor. Normalde 2 dolar ve altında seyreden benzinin galon fiyatının 3.5 dolar olması Trump yönetimi için bütün zamanların zirvesi oldu. Bu durum aynı zamanda Trump’a da desteği aşağı yönlü çekebilecek nitelikte.

Füzeler Ukrayna yerine Körfez’e gidiyor

İran savaşı Ukrayna’nın ABD’den ihtiyaç duyduğu mühimmat kaynaklarını tüketiyor.Wall Street Journal’ın haberinde, Kiev’in hava savunması için önleyici füze bulmakta güçlük çektiği belirtiliyor. Bu durum Rusya’nın işini kolaylaştırıryor. Habere göre ABD ve Körfez ülkeleri, savaşın ilk günlerinde İran’ın saldırılarını püskürtmek için yüzlerce önleyici füze ateşledi. Kiev ise drone’ları ve Rusya’nın hipersonik füzelerini püskürtmek için de Patriot füzelerine ihtiyaç duyuyor. AB ülkeleri Brüksel’de yapılan kapalı toplantıda küresel interceptor stoklarının hızla azaldığı uyarısında bulunmuştu. İran ve Rusya’nın yoğun şekilde kullandığı Shahed-136 tipi kamikaze droneların maliyeti yaklaşık 20 bin dolar seviyesinde. Buna karşılık ABD yapımı Patriot PAC-3 önleme füzelerinin bir tanesi yaklaşık 4 milyon dolara mal oluyor. Rusya ve Ukrayna arasında ABD arabuluculuğunda yürütülen müzakereler de İran’daki çatışmalar nedeniyle şimdilik askıya alındı.