Terör koridoru kilitleniyor Sinema Güncel

[Abowe]

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, New York’ta BM Genel Kurulu marjında Irak Başbakanı Ali Zeydi ile görüştü. Görüşmede, iki ülke arasında yeni bir güvenlik mutabakatına varıldı. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı’nca yapılan açıklamaya göre mutabakat, Irak’ta Türkiye sınırına 80 km mesafede bulunan ve düne kadar “İkinci Kandil” olarak adlandırılan Sincar bölgesinde, devlet otoritesine bağlı olmayan yapıların silah bırakmalarının sağlanmasının ardından Türkiye’nin de kademeli olarak Başika’daki askeri varlığını azaltarak bu alanı Bağdat Hükümeti’ne devretmesini öngörüyor.

SDG örneği

Söz konusu mutabakat, Ankara’nın Terörsüz Türkiye ve Terörsüz Bölge hedefi açısından kritik önem taşımasının yanı sıra Suriye’de SDG’nin entegrasyon sürecinin Irak’taki bu süreç açısından emsal oluşturduğu belirtiliyor.

Mutabakat, Ankara’nın, “Terörsüz Türkiye-Terörsüz Bölge” anlayışı ile “Tehdit ortadan kalktıkça askeri varlık azaltılır” ve “Türkiye’nin sınır ötesi terör tehdidini kaynakta kesme” stratejileri ile Irak’ın egemenlik haklarını aynı zeminde buluşturma becerisi olarak nitelendiriliyor.

Sincar bölgesi, Kandil-Mahmur-Suriye hattında, örgütün lojistik, insan ve silah transferini sağlayan ana koridor noktalarından biriydi. Bölge tünel-sığınak altyapısı nedeniyle “İkinci Kandil” olarak adlandırılıyordu. Irak Başbakanı Zeydi yaklaşık iki hafta önce yaptığı açıklamada, PKK’nın Sincar bölgesindeki silahlı unsurları “Şengal Direniş Birlikleri”nin (YBŞ) silahlarını devlete teslim etmeye başlayacağını ve bölgenin federal hükümetin tam kontrolü altına gireceğini söylemişti. Zeydi’nin son olarak New York Times’a verdiği röportaj çerçevesinde netleşen bilgilere göre, YBŞ’nin silah bırakma sürecindeki en büyük şartı ve formülü, örgüt üyelerinin Irak’ın resmi güvenlik yapısına dahil edilmesi oldu. Şartları karşılayan YBŞ (ve kadın yapılanması YJŞ) mensupları, bireysel olarak güvenlik birimlerine entegre edilecek. Ancak YBŞ ismi, amblemi ve bağımsız komuta zinciri tamamen tasfiye olacak.

90 günlük süre

Zeydi yönetiminin ülke genelindeki tüm devlet dışı ve bağımsız milis yapıları (İran destekli bazı gruplar dahil) silahsızlandırma planı kapsamında, bu ay sonu itibarıyla başlayacak 90 günlük saldırmazlık sürecinde bu gruplara dokunulmayacak, ABD güçlerinin de bu gruplara saldırmaması için güvence sağlanacak. YBŞ dahil tüm yapılar 30 Haziran 2027 tarihine kadar silah teslim sürecini tamamlayacak. Bu tarihten sonra silah bırakmayan yapılar tamamen kanun dışı ilan edilecek. Sincar Dağı bölgesinin idari ve askeri kontrolü tamamen Irak Federal Hükümeti’ne geçecek.

Varılan mutabakat uyarınca Irak hükümeti Sincar’da devlet otoritesini kurup YBŞ’yi silahsızlandırdıkça Türkiye de Başika-Zilkan yerleşkesini kademeli olarak Irak ordusuna devredecek.

Ekonomik fayda

Gelinen noktada varılan mutabakatla, Irak-Suriye arasındaki terör koridoru kilitlenirken, ekonomik yatırımların güvenliğinin sağlanacağını ve Türkiye-Irak arasında yeni bir güvenlik mimarisi kurulduğunu ifade eden kaynaklar, Türkiye’nin ve bölgenin bu süreçten kazanımlarına ilişkin özetle şu tespitleri yapıyor:

“PKK’nın Irak-Suriye erişimi ve lojistik bağı koparılmaktadır. Irak’ın toprak bütünlüğü güçlendirilirken; Ankara-Bağdat-Erbil güvenlik koordinasyonu pekiştirilmektedir. Bölgesel istikrar sayesinde Kalkınma Yolu Projesi gibi önemli ekonomik ve ticari projelerin hayata geçirilmesi kolaylaşmaktadır. Türkiye’nin sınır ötesindeki önemli güvenlik endişelerinden biri daha ortadan kaldırılmaktadır. Türkiye’nin bölgede barış tesis edici, istikrar üretici öncülüğü bir kez daha tescillenmektedir. Türkiye karşıtı odakların yürüttüğü ‘Türkiye, komşularının (sözde) işgalcisidir’ propagandası bir kez daha tamamen boşa çıkmaktadır. Türkiye, meşru müdafaa hakkını kullandıktan sonra kontrolü ilgili devlet otoritesine devreden güvenilir bir aktör olduğunu göstermektedir. Uzun yıllardır bölgeye çok büyük kayıplar ve maliyetler üretmiş olan ‘devlet dışı silahlı güçlerin’ ortadan kaldırılmasıyla, devlet otoritelerinin meşruiyeti güçlenmektedir.”



Daimi bölgesel iş birliği gerekli

TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, Ortadoğu Araştırmaları Merkezi’nin (ORSAM) yayını Ortadoğu Analiz dergisi için verdiği röportajda Terörsüz Türkiye ve terörsüz bölge sürecine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Kurtulmuş, “Kanun kapıyı açmıştır. Kalıcı neticeyi adil uygulama, yargısal güvence ve siyasi nezaket sağlayacaktır” dedi.

Kurtulmuş, terörsüz bölge vizyonuna ilişkin, “Bölgemizde atılacak ilk kritik adım, devlet dışı silahlı yapıların meşru siyasal aktör muamelesi görmesine son verilmesidir. Irak’ın, İran’ın, Suriye’nin ve Lübnan’ın egemenliği, toprak bütünlüğü ve yurttaşlarının eşitliği ortak ilke sayılmalıdır. İkinci adım, sınır güvenliği, istihbarat paylaşımı ve yasa dışı finansman ağlarının kesilmesi alanlarında daimi bölgesel iş birliğidir. Üçüncü adım ise siyasi katılımı derinleştiren ve yerel aidiyetleri anayasal düzen içinde teminat altına alan uzlaşma zemininin güçlendirilmesidir” diye konuştu.

Zihni ve siyasi dönüşümün gerekliliğine de işaret eden Kurtulmuş, “Eldeki silahların bırakılması kafi gelmez, zihinlerdeki silahlar da terk edilmelidir. Kullanılan dil düzeltilmeli ne ayrımcılığa ne de ayrılıkçılığa zemin hazırlanmalıdır” dedi.