MİLLİYET.COM.TR - Çin’in güneybatısındaki sisli ve dağlık vadilerde yer alan nükleer tesislerde son yıllarda kapsamlı genişleme ve modernizasyon çalışmaları yürütüldüğü, uydu görüntülerine dayalı analizlerle ortaya kondu.

The New York Times'a göre uzmanlar, bu gelişmelerin Pekin’in artan süper güç rekabeti stratejisinin bir parçası olduğunu değerlendiriyor.



DEV HAZIRLIK UYDU GÖRÜNTÜLERİYLE ORTAYA ÇIKTI

Siçuan eyaletindeki Zitong vadisinde mühendislerin yeni sığınaklar ve toprak setler inşa ettiği, bazı tesislerde tehlikeli maddelerin işlendiğine işaret eden yoğun boru hatlarının bulunduğu belirlendi. Aynı eyalette yer alan ve çift güvenlik çitiyle çevrili Pingtong tesisinde ise uzmanlara göre nükleer savaş başlıklarında kullanılan plütonyum çekirdeklerin üretimi yapılıyor olabilir.



TESİS GİRİŞİNDE DİKKAT ÇEKEN MESAJ

Yaklaşık 110 metre yüksekliğindeki havalandırma bacasıyla dikkat çeken Pingtong kompleksinde son yıllarda yeni havalandırma sistemleri ve ısı dağıtım üniteleri kurulduğu, ana yapının yanında ek inşaat çalışmalarının sürdüğü tespit edildi. Tesis girişinin üzerinde Çin Devlet Başkanı Şi Cinping’e ait "Kuruluş amacına sadık kal ve misyonumuzu daima hatırla" ifadesinin büyük karakterlerle yer aldığı görüldü.



ÇİN-ABD GERİLİMİNİN ÖNEMLİ BAŞLIKLARINDAN

Uzmanlar, söz konusu tesislerin Siçuan’daki birkaç gizli nükleer merkezden yalnızca bazıları olduğunu ve bu alanlarda 2019’dan itibaren değişim hızının belirgin biçimde arttığını belirtiyor. Jeo-uzamsal istihbarat uzmanı Renny Babiarz, ülkedeki farklı nükleer noktaların bir araya getirildiğinde hızlı bir büyüme modeline işaret ettiğini söyledi.

Çin’in nükleer kapasitesindeki artış, ABD ile gerilimin önemli başlıklarından biri olarak öne çıkıyor. ABD Dışişleri Bakanlığı Silahların Kontrolü ve Uluslararası Güvenlikten Sorumlu Müsteşarı Thomas G. DiNanno, Çin’i küresel moratoryuma aykırı şekilde gizli nükleer patlayıcı testler yapmakla suçladı. Pekin yönetimi bu iddiaları reddederken, bazı uzmanlar mevcut kanıtların kesinlik taşımadığını ifade etti.

ÇİN'İN NÜKLEER VARLIĞI ABD'DE ENDİŞE YARATIYOR

ABD Savunma Bakanlığı’nın son yıllık değerlendirmesine göre Çin’in 2024 sonu itibarıyla 600’den fazla nükleer savaş başlığı bulunuyor ve bu sayının 2030’a kadar 1000’e ulaşabileceği öngörülüyor. Çin’in cephaneliği, ABD ve Rusya’nın sahip olduğu binlerce başlığa kıyasla daha küçük olsa da artış hızı Washington’da endişe yaratıyor.

Uzmanlara göre, özellikle Tayvan merkezli olası bir kriz senaryosunda daha büyük ve modern bir nükleer kapasite Çin’in stratejik hesaplarını etkileyebilir. Kıdemli siyaset bilimci Michael S. Chase, Pekin’in ABD’nin nükleer baskısından büyük ölçüde bağışık bir konuma ulaşmayı hedefliyor olabileceğini belirtti.




'ÜÇÜNCÜ CEPHE PROJESİ'

Siçuan’daki tesislerin kökeni, Mao Zedong döneminde başlatılan ve nükleer üretim altyapısını ülkenin iç kesimlerine taşıyarak ABD veya Sovyetler Birliği’nden gelebilecek saldırılara karşı korumayı amaçlayan "Üçüncü Cephe" projesine dayanıyor. On binlerce bilim insanı ve işçinin dağlık bölgelerde gizlilik içinde çalışarak nükleer tesisler inşa ettiği biliniyor.

İNŞA VE MODERNİZASYON ÇALIŞMALARI

1980’lerde Washington ve Moskova ile gerilimin azalmasının ardından birçok 'Üçüncü Cephe' tesisi kapatılmış ya da küçültülmüştü. Ancak yaklaşık yedi yıl önce başlayan yeni dönemde Çin’in çok sayıda nükleer tesiste inşa ve modernizasyon faaliyetlerini hızlandırdığı belirtiliyor. Bu kapsamda Mianyang kentinde, gerçek patlama yapmadan nükleer savaş başlıklarını incelemeye imkân tanıyabilecek büyük bir lazer ateşleme laboratuvarının da kurulduğu kaydediliyor.

Pingtong kompleksinin mimari yapısının, plütonyum çekirdek üretimi yapan diğer ülkelerdeki tesislere, ABD’deki Los Alamos Ulusal Laboratuvarı dahil, benzerlik gösterdiği ifade ediliyor.

Zitong’daki yeni sığınak ve toprak setlerin ise nükleer zincirleme reaksiyonu başlatan yüksek patlayıcı sistemlerin test edilmesi için kullanılıyor olabileceği değerlendiriliyor. Kompleksin yaklaşık 10 basketbol sahası büyüklüğünde oval bir alan içerdiği bildiriliyor.

HANGİ ÜLKENİN NE KADAR NÜKLEERİ VAR? ÇİN-ABD-RUSYA

Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI) verilerine göre, 2025 yılı itibarıyla Rusya 5 bin 459, ABD 5 bin 177 nükleer savaş başlığı ile en fazla nükleer silaha sahip iki ülke olurken Çin'in savaş başlığı sayısının 600'ün biraz üzerinde olduğu tahmin ediliyor.

İsrail’de Türk ‘CENK’i endişesi! 3 başlıkta analiz ettiler: Topraklarımızın tamamı menzil içindeYalova’da 3 polisi şehit eden DEAŞ’lılar için kan donduran detaylar! Suikast listesindeki isim ortaya çıktı