MİLLİYET.COM.TR / Orta Doğu'daki müzakerelerin gölgesinde Tahran ile Washington arasındaki gerilim her geçen gün artarken ABD basınından The New York Times (NYT) dikkat çeken bir analiz yayımladı.

ABD Başkanı Donald Trump, Ocak ayında bir dev donanmanın İran’a yöneldiğini açıklarken, bunu Venezuela’da gerçekleştirilen hızlı operasyonla karşılaştırmış ve “Aniden güçlü bir şekilde görevini yerine getirebilir” demişti.

‘VENEZUELA KADAR BASİT OLMAYACAK’

Ancak NYT’ye konuşan uzmanlar, İran’a yapılacak olası bir saldırının Venezuela’daki operasyon kadar basit olmayacağını ve ABD’yi uzun süreli bir çatışmaya sürükleyebileceğini vurguladı.

‘AMERİKALILARIN HAYATINI KAYBETME RİSKİ CİDDİ’

Analize göre İran yönetimi, geniş askeri kapasitesi ve bölgesel vekil güçler ağıyla Caracas’a göre ABD’ye karşı direnci sürdürebilecek bir güce sahip. ABD’nin Venezuela’da Maduro’yu hızlı bir operasyonla ele geçirdiği örneğin aksine, İran’a yönelik olası askeri hamlelerin kapsamı belirsiz. Öte yandan Trump, İran’ın nükleer silah üretmesini engellemek istediğini ve rejim değişikliğinin “en iyi sonuç” olacağını belirtmişti.

Uluslararası Kriz Grubu’ndan Ali Vaez, “İran için düşük maliyetli, kolay ve temiz bir askeri seçenek yok. Amerikalıların hayatını kaybetme riski ciddi. Bu, Trump’ın hesaplamasında çok önemli bir faktör” değerlendirmesinde bulundu.

İRAN’IN FÜZE KAPASİTESİ VE MENZİLLERİ BÜYÜK TEHDİT

Öte yandan Ocak ayındaki ABD saldırısından önce Venezuela semaları nispeten korumasızken, bölgesel uzmanlara göre İran, Orta Doğu’daki en büyük ve en çeşitli füze stoklarından birine sahip. Cephaneliğinde insansız hava araçları ve gemisavar silahlar bulunuyor, ancak Haziran ayında İsrail ile yaşanan 12 günlük savaşın ardından İran’ın füze envanterinin mevcut hacmi belirsizliğini koruyor.

MENZİLLERİ 2 BİN KİLOMETREYE KADAR ÇIKIYOR

İran’ın orta menzilli balistik füzeleri 2 bin kilometreye kadar yol kat edebiliyor; bu bölgedeki Amerikan üslerinden İsrail ve Körfez ülkeleri de dahil olmak üzere daha geniş Orta Doğu’daki üsleri tehdit ediyor.

‘İRAN’IN MİSİLLEMESİNİ TAMAMEN ENGELLEMEYECEK’

NYT’ye göre birçok Amerikan üssüne ev sahipliği yapan Körfez ülkeleri, herhangi bir ABD saldırısının kendilerine karşı misillemeye yol açabileceğinden endişe ediyor. Ocak ayında Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri, ABD’nin hava sahalarını saldırılar için kullanmasına izin vermeyeceklerini açıkladı. Uzmanlar, bu durumun İran misillemesini tamamen engellemeyeceğini söylüyor.



‘İSRAİL’İN TÜM BÜYÜK ŞEHİRLERİNİ VURABİLİR’

Öte yandan uzmanların son değerlendirmesine göre İran’ın karşı saldırısı, özellikle İsrail’in tüm büyük şehirlerini vurabilir. İsrail ordusu, Haziran’daki savaş sırasında İran füzelerinin çoğunu önleyici sistemlerle düşürmüştü. Ancak Hamas ve Hizbullah’a karşı kullandıktan sonra İsrail’in elindeki füze stoklarının azaldığı ifade ediliyor.

Politika Merkezi Chatham House’un Orta Doğu ve Kuzey Afrika programı direktörü Sanam Vakil, İranlı yetkililerin büyük olasılıkla, daha geniş bir bölgesel savaşın yaratacağı “korku faktörünün” Trump’ı saldırıdan caydıracağına inandığını söyledi.



‘REJİM DEĞİŞİKLİĞİ KOLAY DEĞİL’

NYT’ye konuşan uzmanlara göre İran’da gerçek güç, ideoloji ve Hamaney yanlıları tarafından desteklenen karmaşık bir yapıya dayanıyor. Venezuela’da Maduro ve eşi iki saatlik bir operasyonla yakalanmıştı. Ancak İran’da liderliği ortadan kaldırmak Trump yönetimi için çok daha zor.

Tahran, Basra Körfezi’nden yaklaşık 640 kilometre içeride bulunuyor; bu, Amerikan güçlerinin doğrudan ulaşmasını ve liderleri ele geçirmesini zorlaştırıyor.

‘ABD’NİN KENDİ AYAĞINA SIKMA ANLAMINA GELİR’

Son olarak analizde ekonomik yansımalara da dikkat çekildi. Olası senaryolara göre İran, Hürmüz Boğazı’nı kapatma tehdidinde bulunarak, küresel enerji nakliyatının beşte birini kesebilir. Bu durum petrol ve LNG fiyatlarını hızla yükseltebilir. İran, boğazda canlı tatbikatlar yaparak, olası savaş durumunda su yolunu kapatma sinyali verdi. Ali Vaez, “Bu, ABD’nin kendi ayağına sıkması anlamına gelir” yorumunda bulundu.

Bin yıllık mezardan altın fışkırdı! 'Böylesini ilk kez gördük'Dünyanın en büyük Deri Bankası İsrail'de! 'Kardeşlerimin cesetlerini yüzüyorlar'