Alman medyasından Apollo News’un ele geçirdiği ve sızdırdığı gizli belgeler, Avrupa’nın en büyük ekonomisinin, X ve TikTok gibi küresel sosyal medya devlerini doğrudan hizaya getirmeyi amaçlayan radikal bir sansür ve düzenleme hazırlığında olduğunu ortaya koydu. Skandalın patlak vermesinin ardından ABD hükümeti, hamleyi “Amerikan teknoloji şirketlerine yönelik açık bir müdahale ve baskı” olarak nitelendirerek en üst perdeden misilleme sinyali verdi.

Yasa taslağı hazırlandı

Sızdırılan belgelere göre, Almanya’nın 14 eyaletinin medya düzenleyici kurum başkanları, perde arkasında yürüttükleri çalışmalarla “Dijital Medya Devlet Anlaşması” başlığı altında yeni bir yasa taslağı hazırladı. Taslak, sosyal medya platformlarının omurgasını oluşturan algoritmalara devlet eliyle doğrudan müdahale edilmesini öngörüyor.

Alman otoritelerin gerekçesi ise “yanlış bilgilendirici, kutuplaştırıcı veya sadece dikkat çekici içeriklerle” mücadele etmek. Ancak bu amaca ulaşmak için seçilen yöntem, dijital özgürlük savunucularını dehşete düşürecek nitelikte. Düzenleme yasalaşırsa, X, TikTok ve YouTube gibi platformlar, algoritmalarını Almanya’nın ARD ve ZDF gibi devlet fonlu kamu yayıncıları ile ana akım medya kuruluşlarının içeriklerini öne çıkaracak şekilde değiştirmeye zorlanacak. Taslak metinde içeriklerin kullanıcı akışlarına düşerken “güncelliği, kamuoyunun bilgiye olan ilgisi ve gazetecilik bağlamı” kriterlerine göre devlet onaylı bir hiyerarşiyle sıralanacağı net bir şekilde ifade ediliyor.

‘Güvenilir’ içerik sorusu

Krizin en can alıcı noktası ise hangi içeriğin “kamu yararına” veya “güvenilir”, hangisinin “dezenformasyon” olduğuna, doğrudan eyalet parlamentoları tarafından atanan siyasi medya kurullarının karar verecek olması. Bu durum, sosyal medyadaki bilgi akışının doğrudan Alman devlet mekanizmasının siyasi süzgecine takılması anlamına geliyor.

Eyalet Medya Otoriteleri Direktörleri Konferansı Başkanı Thorsten Schmiege’nin daha önce verdiği demeçlerde Elon Musk’ın X’i 2022’de satın alıp içerik kısıtlamalarını kaldırmasını sert dille eleştirmesi ve “Eski sansür politikalarını geri getirmeyi X için ekonomik bir zorunluluk haline getireceğiz” demesi, bu taslağın doğrudan hedefinin kim olduğunu da gözler önüne seriyor.

ABD’den karşılık sinyali

Almanya’nın küresel platformların algoritmalarını manipüle etme planı, ABD’de adeta ulusal güvenlik tehdidi olarak algılandı. ABD Kamu Diplomasisinden Sorumlu Müsteşar Sarah Rogers, yaptığı sert açıklamada yabancı hükümetlerin Amerikan platformları üzerinde kimin güvenilir olup olmadığına karar verme arzusunu eleştirdi. Rogers ABD’ninbu hamleye misilleme yapıp yapmayacağı sorusuna “Bizi takip etmeye devam edin” yanıtını verdi.