Anayasa Mahkemesi (AYM), boşanan eşe süresiz nafaka verilmesine ilişkin düzenlemeyi oy çokluğuyla iptal etti; Meclis’e yeni düzenleme için 9 ay süre verdi.

AYM, dünkü Genel Kurul gündeminde Antalya 12. Aile Mahkemesi’nin, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinde hüküm altına alınan yoksulluk nafakasının “süresiz olması”na ilişkin düzenlemenin iptali için yaptığı başvuruyu görüştü. Yüksek Mahkeme, ilgili düzenlemenin oy çokluğuyla iptaline, iptal hükmünün 9 ay sonra yürürlüğe girmesine karar verdi. Kararın gerekçesi daha sonra yazılacak.

Yargı paketiylegelecek

Türk Medeni Kanunu’nun “nafaka”yı düzenleyen 175. maddesinde “Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek taraf, kusuru daha ağır olmamak koşuluyla geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak nafaka isteyebilir. Nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz” ifadeleri yer alıyor. Boşanma davalarında hakimin yetkisine bırakılan “nafaka bağlanması” kararı, toplumda bazı kesimler tarafından eleştirilere neden olurken, özellikle kadın örgütleri tarafından sahipleniliyordu.

AK Parti ise tabandan gelen talepler olduğunu savunarak, nafakanın tümden kaldırılması ya da en azından süreli hale getirilmesiyle ilgili adım atılabileceğine işaret ediyordu; ancak konunun “kadın” meselesi üzerinden tartışmalara neden olabileceği endişesi nedeniyle bugüne kadar somut bir adım atmamayı tercih ediyordu. Adalet Bakanlığı’nın üzerinde çalıştığı 12’nci Yargı Paketi kapsamında boşanma hukukunda reform yapılması ve yoksulluk nafakasına süre sınırı getirilmesi planlanıyor.

‘Yeni yasal düzenleme geliyor’

Adalet Bakanı Gürlek, X hesabından AYM kararına ilişkin yaptığı paylaşımda, şunları kaydetti:

“AYM’nin, Türk Medeni Kanunu’ndaki ‘süresiz nafaka’ düzenlemesine ilişkin verdiği iptal kararını adalet ve hakkaniyet ilkeleri adına son derece kıymetli buluyoruz. AYM’nin tanıdığı yasal süreci de dikkate alarak; bir tarafı ömür boyu adil olmayan bir yükümlülük altında mağdur etmeyen, hakkaniyete uygun yeni yasal düzenlemeyi yüce Meclisimizin takdirine sunacağız.”

AK Parti’de ‘süreli nafaka’ çalışması

AK Parti’nin masasındaki taslağa göre nafaka uygulamasında evlilik süresinin esas alınması planlanıyor. Buna göre üç yıl evli kalanlara beş yıl; beş yıl evli kalanlara yedi yıl; on yıl evli kalanlara ise on iki yıl süreyle nafaka ödenmesi öngörülüyor. Bu sürenin sonunda ise nafaka yükümlülüğünün sona erdirilmesi gündemde.

Nafakanın sona ermesiyle birlikte maddi zorluk yaşayabilecek kadınlar için ise sosyal yardım mekanizmalarının devreye alınması düşünülüyor. Nafaka kesildiğinde oluşabilecek mağduriyetlerin devlet destekleriyle giderilmesi amaçlanıyor. Ayrıca çekişmeli boşanma davalarının azaltılması da düzenlemenin hedefleri arasında yer alıyor. Davaların uzamasına neden olan unsurların ayrıştırılarak ayrı davalar kapsamında ele alınması ve sürecin daha hızlı sonuçlandırılması planlanıyor.



‘Nafakalar iptal edilmeyecek’

TBMM Adalet Komisyonu Üyesi ve AK Parti İstanbul Milletvekili Şengül Karslı, AYM’nin “süresiz nafaka” düzenlemesini iptal etmesini değerlendirdi. Yüksek Mahkemenin, Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinin birinci fıkrasında hüküm altına alınan yoksulluk nafakasıyla ilgili “süresiz olarak” ibaresini iptal ettiğini aktaran Karslı, iptal kararının Resmi Gazete’de yayımlanmasının ardından 9 ay sonra yürürlüğe gireceğini belirtti. Karslı, “Bu karar, nafakanın ortadan kalktığı anlamına asla gelmiyor. Kanun mevcut haliyle nafaka ihtiyacı duyan taraflara nafaka hükmedilecek şekliyle yürürlüğünü sürdürüyor. Mevcut düzenleme iptal kararının yürürlüğe girmesine kadar devam edecek. Mevcut davalarda ve görülecek davalarda herhangi bir değişiklik olmayacak. Nafakalar iptal edilmeyecek, birikmiş borçlar silinmeyecek, icralara da olumsuz etkisi olmayacak. Kanaatimce, AYM bu kararıyla otomatik, süresiz ve ömür boyu yükümlülüğün önüne geçmek istedi. Bundan sonraki süreçte yasama organına düzenleme görevi düşerse önceliğimiz bu sebeple yoksulluğa düşecek tarafı korumak, kadınları, çocukları koruyucu, onları mağdur etmeyen ama her iki taraf için mağduriyet doğurmayacak hakkaniyetli düzenleme yapmak olacaktır” dedi.