İSMAİL ŞAHİN - Türkiye’nin narenciye deposu Çukurova’dan Rusya’ya ürün taşıyan gemilerden dördünün son bir ay içinde saldırıya uğraması yüzünden bölgenin en büyük ihracat pazarı olan Rusya’ya yönelik ihracat durdu. Soya, mısır, ham yağ ve küspe ithalatında da önemli rol oynayan Karadeniz rotasının aynı şekilde işlemez hale geldiği belirtiliyor. Karadeniz’de güvenli koridor oluşturulması gerektiği belirtilirken, Türk üreticiler alternatif rotalara yönelmek zorunda kaldı. Bu yıl ürünün bol olduğu bölgeden özellikle limon ihracatında TIR’larla karayolu rotası kullanılmaya başlandı. Bu da ek nakliye maliyetlerinin katlanmasına neden oldu.



‘Karayolu kaldıramaz’

Türkiye’nin Rusya’ya yaş meyve ve sebze ihcacatının yüzde 80’inin deniz yolu, yüzde 20’sinin de kara yoluyla yapıldığına dikkat çeken Türkiye Yaş Meyve Sebze İhracatçı Birlikleri Sektör Kurulu Başkanı Oğuzhan Altun, “Gemi ile tek seferde 30-40 bin ton ürün gidiyor. Karadeniz’de gemi taşımacılığı ihracatı etkilediği gibi ithalatı da etkiliyor. Meyve ve sebze taşıyan gemiler dönüşte de buğday, gübre vs gibi ürünler Rusya’dan ihtal ediliyor. 10 bin ton gübre 500 TIR demek. Karayolunu güçlendirmek kısa dönemde mümkün değil. Hem maliyetler ve sınır kapıları bu geçişleri kaldıramaz” dedi. Güvenli koridorun kısa zamanda açılması konusunda iyimser olduklarını ifade eden Altun, “Bakanlıklarımız ve devlet kurumlarımız bu konuda yoğun olarak çalışıyor” ifadelerini kullandı.

15 gün sürüyor

Türkiye Meyve Sebze Mamulleri Sektör Kurulu Başkanı ve Ege Yaş Meyve Sebze İhracatçıları Birliği Başkan Yardımcısı Hayrettin Uçak, bu yıl meyve ve sebzede rekoltenin çok yüksek olduğunu ancak en büyük ihracat pazarları olan Rusya rotasının Karadeniz’deki gemi saldırıları yüzünden sekteye uğradığını ifade etti.

Rusya’ye denizyolu ile yaş meyve sebze ihracatının tamamen durduğuna dikkat çeken Uçak, “Karayolunu kullanıyoruz, TIR’lar Sarp kapısından Gürcistan’a geçiyor oradan Azerbaycan üzerinden Rusya’ya geçiş yapıyor” dedi. Nakliye maliyetlerinin çok yükseldiğini de ifade eden Uçak, “Deniz rotasını kullanırken Samsun limanından gemi gece kalkar, sabahında Rus topraklarına varırdı. Şimdi bir TIR’ın Rusya’ya gidip gelmesi 15 gün sürüyor. Hem zaman kaybı hem de ekstradan maliyet çıkıyor. Rus müşteriler de Türk meyve ve sebzelerini çok daha pahalıya satın almak zorunda kalıyorlar” diye konuştu.

‘Yeri doldurulamaz’

Rusya’nın yaş meyve ve sebzede en birinci ihracat pazarı olduğuna işaret eden Uçak, “Bu yıl rekolte çok yüksek ama Rusya’ya ihracatımız şu anda yüzde 50’den fazla düştü. Bir an önce güvenlik koridoru açılmalı ve rahatça sebze, meyve ihracatı yapalım” dedi. Alternatif pazar arayışları hakkında da konuşan Uçak, “Sağ olsun hükümetimiz ve bakanlıklarımız çok ciddi anlamda destek veriyor. Ciddi yeni pazar arayışı içindeyiz. Pazarı çeşitlendirmek için yurt dışındaki bir çok etkinliğe ve fuara katılıyoruz. Ama Rus pazarının yerini kimse dolduramaz. Bir an önce güvenlik koridoru açılarak Karadeniz gemi rotasının güvenliği sağlanmalı” değerlendirmesinde bulundu.