Fon piyasalarında yaşanan dalgalanmayla gelen borsadaki sert satışlar sonrası kurumların bir dizi önlem paketi piyasaların ateşini söndürdü. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), 7 portföy yönetim şirketinin tasfiye edilen 131 yatırım fonuna ilişkin tasfiye süreçlerinin yürütülmesinde Türkiye İş ve Ziraat bankalarını yetkilendirdiğini duyurdu. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ise, “Piyasalarda dün yaşananlar sınırlı sayıda fonlardaki kredi ve likidite problemi, genele yayılmış sistemik risk söz konusu değil, borsada ve piyasada yapısal sorun yok” dedi.

Fonlarda ne oldu?

Başta Tera ve Pusula olmak üzere bir dizi potföy yönetim şirketi çıkardıkları hisse fonları ve para piyasası fonlarıyla, yatırımcılara, piyasadaki diğer köklü fon şirketlerinin çok üzerinde getiri sağladı. Ancak bu fonların yüksek getirileri arka plandaki kredili ve borsadaki hisse bazlı işlemlerle sağladığı ortaya çıktı. Portföy şirketleri, sürekli taban gören hisseleri elinden çıkaramadı, bu yüzden temerrüde düştü ve borçlarını ödeyemez oldu. Bu karmaşa ile başlayan süreçte SPK’nın hamlesi geldi, ilgili tüm fonlar işleme kapatıldı. Tasfiye süreci başlatıldı.

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, NTV özel yayınında gündeme ilişkin soruları yanıtladı. Finansal İstikrar Komitesinin (FİK) dün toplandığını anımsatan Şimşek, “Piyasalarda dün itibarıyla yaşananların esas temeli, sınırlı sayılan fonlardaki kredi ve likidite problemi. Genele yayılmış bir sistemik risk söz konusu değil. Borsada ve fon piyasasında yapısal bir sorun yok” diye konuştu. Şimşek, her senaryoya karşı alternatif planlarının bulunduğunu söyledi.

“Serbest fon” diye tabir edilen bir alan bulunduğunu ve bu alanın dünyada serbest ve nitelikli yatırımcıların yatırım yaptığı bir alan olduğunu belirten Şimşek, “Türkiye’de 2038 tane fon var, bunların 131’inde bahsediyoruz” dedi.

‘Baskı beklemiyoruz’

SPK’nin işlem yaptığı fonlara ilişkin de bilgi veren Şimşek, şöyle devam etti: “Kurul, riskli olanlara ilişkin gerekli adımları atmıştır. Fon piyasasının yüzde 90’ı sağlıklı şekilde işlemeye devam etti. Son müdahalelerden etkilenen fonlar, toplam fon büyüklüğünün yaklaşık yüzde 10’unu oluşturuyor. Tasfiye süreci SPK’nin yaptığı görevlendirme ve ilkeler çerçevesinde yapılacak. Sürecin önümüzdeki dönemde borsa üzerinde bir baskı oluşturmasını beklemiyoruz. Sınırlı sayıdaki fonda ortaya çıkan yoğunlaşma riskinin diğer fonlara ve piyasanın geneline yayılmasını önlemek amacıyla güçlü tedbirler devreye alındı.”

‘Karantinaya alındı’

Bankacılık dışı finans sektörünün farklı bir alan olduğunu ifade eden Şimşek, “Ev ve araba almak için birikimlerin bir şekilde yönetildiği bir alan. Orada bankalar gibi daha katı kurallara ihtiyacımız olduğu net. Fonlarla ilgili, tekrar ediyorum, gerekeni yaptık. Sorunlu alanı karantinaya aldık. Tasarruf finansman şirketi kapsamındaki alan ise farklı. Emlak Katılım, konut finansmanı konusunda uzman. Katılımevim ve Birevim, bu alanda faaliyet gösteriyor. O nedenle Emlak Katılım önceki gün itibarıyla bir süreç başlattı” dedi.

Morgan Stanley: Koşullarsağlıklı

Morgan Stanley, SPK’nın 7 varlık yönetim şirketine yönelik tedbirlerinin ardından piyasada geniş tabanlı bir bozulma sinyali görülmediğini belirtti. Kurum, fonlama koşulları ve yatırımcı pozisyonlanmasının genel olarak sağlıklı kaldığını değerlendirdi.

4 şüpheli tutuklandı

Adalet Bakanı Akın Gürlek, bir kısım fon ve pay piyasasında manipülatif işlemler gerçekleştirildiği iddialarına ilişkin yürütülen soruşturmada, 4 şüphelinin tutuklandığını, 51 zanlı hakkında ise adli kontrol tedbiri uygulandığını bildirdi. 51 kişi hakkında ise yurt dışına çıkış yasağı şeklinde adli kontrol tedbiri uygulanırken, malvarlıklarının kaçırılmasına imkan verilmemesi amacıyla ilgili hesaplar ile tüm malvarlığı değerleri hakkında tedbir kararları alındığı belirtildi.

Bakan Gürlek, “’Ponzi’ benzeri yöntemlerle vatandaşlarımızın birikimlerini hedef alan, yanıltıcı yönlendirmelerle haksız kazanç sağlayan kötü niyetli kişi ve yapılara karşı adli işlemler yapılmaktadır. Vatandaşımızın alın terini, emeğini ve geleceğini kendi çıkarı için istismaretmeye çalışan hiç kimseye göz yumulmayacaktır” dedi.

Öte yandan Tera Finansal Yatırımlar Holding AŞ Yönetim Kurulu Başkan Vekili ve Genel Müdürü Erkan Kilimci ile Hedef Holding Yönetim Kurulu Üyesi Namık Kemal Gökalp görevlerinden ayrıldı.

Dolandırıcılara dikkat!

Fon piyasasında yaşanan son çalkantılar ve regülasyon müdahalelerinin, dolandırıcılar ve fırsatçılar için ideal bir zemin hazırladığı ifade eden uzmanların da bu süreçte uyarıları var. Uzmanlar, ‘Paranızı Kurtaralım Vaadi’, ‘Sahte Sosyal Medya Tüyo ve Kurtarma Grupları’, ‘Oltalama (Phishing) ve Sahte SMS/E-postalar’ konusunda dikkatli olunması gerektiğine dikkat çekiyor. Uzmanlar, “Kamu kurumlarından gelecek bilgileri bekleyin, sakin kalın ve bilgileri mutlaka teyit edin” diyor.