HABER MERKEZİ / Libya Temsilciler Meclisi, Salı günü 2019'da Libya ve Türkiye arasında imzalanan deniz yetki alanlarının belirlenmesine ilişkin mutabakat muhtırasını onayladı. Atina’nın uzun zamandır engellemeye çalıştığı kritik adım Yunanistan’ın yanı sıra İsrail’de de alarm zillerini çaldırdı.

‘GERÇEK TEHLİKE’

İsrail basınından Maariv ‘Gerçek bir tehlike: Türkiye’nin yakınlaşması İsrail’i etkileyecek” başlıklı haberinde “Libya'nın doğusundaki parlamentonun Türkiye ile imzalanan deniz sınır anlaşmasını onaylaması da İsrail'i etkileyecek. Yunanistan bu kararı reddederken Türkiye bunu Doğu Akdeniz’deki hakları konusunda konumunu güçlendiren önemli bir adım olarak sundu” denildi.

‘İSRAİL’İ NASIL ETKİLEYECEK?’

Haberde Tel Aviv’in bu kritik imza sonrası yaşanacak bölgesel gelişmelerden etkileneceği öne sürülürken “Türkiye ile Libya arasındaki anlaşma, İsrail'in Kıbrıs ve Yunanistan üzerinden Avrupa enerji altyapısına bağlanmasını zorlaştırabilir. Somut risk, gelecekte İsrail'i Avrupa şebekesine bağlaması beklenen planlanan elektrik kablosuyla ilgilidir: Ankara, güzergahın bir kısmının kendi yetki alanındaki bir bölgeden geçtiğini iddia ediyor ve önceden arazi etütlerinin koordine edilmesini talep ediyor. İsrail açısından olası anlamı, elektrik ithalat ve ihracat seçeneklerinin ertelenmesi ve Amerikan ve Avrupa desteğine olan ihtiyacın artmasıdır” ifadeleri kullanıldı.



‘ÖFKE VE ENDİŞEYE YOL AÇIYOR’

Öte yandan Tel Aviv merkezli Kanal 12 ise “Türkiye Akdeniz'deki nüfuzunu genişletiyor: Libya ile yapılan anlaşma Yunanistan, Güney Kıbrıs ve İsrail'i endişelendiriyor” başlıklı haberinde “Türkiye, Libya ile deniz sınır anlaşmasının onaylanmasıyla önemli bir siyasi ve ekonomik başarıyı kutluyor. Anlaşma, aslında üzerinde anlaşmaya varılmasından yedi yıl sonra Doğu Libya tarafından onaylandı. Türkiye, bölgesel etkisini genişleterek Yunanistan, Kıbrıs, Mısır ve İsrail'de öfke ve endişeye yol açıyor” denildi.



‘ALTIN FIRSAT'

Haberde Türkiye’nin başlıca hedefinin Akdeniz'in enerji kaynaklarına, özellikle de potansiyel doğalgaz ve petrol rezervlerine daha geniş erişim sağlamak olduğu iddia edilirken “Bölge, İsrail, Mısır ve Kıbrıs kıyıları açıklarında büyük doğalgaz rezervlerinin keşfedilmesinin ardından son yirmi yılda ekonomik rekabetin merkezi haline gelmiştir. Libya ile yapılan anlaşma, Türkiye'nin arama yapmak, yatırım teşvik etmek ve enerji iş birliği kurmak istediği bölgelerdeki denizcilik haklarına ilişkin iddialarını güçlendiriyor. Ticari rezervlerin keşfedilmesi durumunda, bu durum Türk şirketleri için altın fırsatlar yaratabilir ve bölgesel enerji pazarındaki konumunu güçlendirebilir” ifadesinde bulunuldu.

‘İSRAİL İÇİN DARBE’

Yunanistan’daki endişenin İsrail’de halihazırda sürdüğüne dikkat çekilen haberde “Kritik anlaşma Türkiye için bir başarı ancak İsrail ve müttefikleri için bir darbedir” denildi.

NE OLMUŞTU?

Türkiye ile Libya Ulusal Mutabakat Hükümeti arasında imzalanan ve iç savaş pençesindeki ülkede resmen kabul edilemeden Birleşmiş Milletler’e (BM) tescil ettirilen deniz yetki anlaşmasında son nokta kondu. Anlaşmanın Libya Temsilciler Meclisi’nde de kabul edilmesiyle üzerindeki hukuki tartışmalar sona ererken, Yunanistan’ın Akdeniz’deki maksimalist hedeflerine en büyük tokatlardan biri indirilmiş oldu.

Libya iç savaşının ardından, ülkede hem Halife Hafter’in kontrolündeki kesimler hem Ulusal Mutabakat Hükümeti’nin bulunduğu Trablus ile dengeli bir diplomasi yürüten Türkiye, 2020’de başlayan ateşkes ve imar ile kalkınma süreçlerinin en büyük destekçilerinden oldu.

Bu süreçle birlikte, Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin Doğu Akdeniz’deki söylemlerine karşılık vermek ve Mavi Vatan doktirinini güçlendirmek için Akdeniz’de Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılması Anlaşması hazırlandı.

Ulusal Mutabakat Hükümeti ile 27 Kasım 2019 tarihinde atılan imzalar, Yunanistan’ın yanı sıra Mısır, BAE, İsrail ve Fransa’yı da bir cephe halinde Türkiye’nin karşısına çıkardı. Böylece başlayan diplomatik ve hukuki mücadele, anlaşmanın TBMM’de 5 Aralık 2019’da kabul edilmesi ve 18 Mart 2020’de BM’ye bildirilip 30 Eylül 2022’de tescil edilmesiyle önemli dayanaklar kazandı.

Süreç, Hafter kontrolündeki Libya Meclisi’nin 8 Ocak 2020’de anlaşmayı reddedip Ankara ile ilişkileri kesmesi gibi zorluklarla sınansa da 7 yıl süren bekleyiş, bu yıl artan diplomasi çabalarıyla son buldu ve anlaşma Meclis’den geçti.

Uluslararası kayıtlara, henüz Meclis’de kabul edilmeden giren anlaşma üzerindeki son tartışmalar da bitirildi. Böylece Yunanistan’ın, Türkiye’yi Antalya Körfezi’ne hapsetmek için 20 yılı aşkın süredir kullandığı Sevilla Haritası’ndaki söylemlerin önüne büyük bir engel kondu.

‘Üzgün’ haksız ve hadsizTürkiye-Libya mutabakatının ardından Yunan koramiral canlı yayında ateş püskürdü! 'Bu kaderi hak ediyoruz, bizi sattılar'