MİTHAT YURDAKUL / Ankara - Ancak, ekonomide riskler kadar fırsatlar da gündeme geliyor. Ankara Sanayi Odası Başkanı Seyit Ardıç, savunma sanayiinde Türkiye’nin konumuna dikkat çekerek, “Küresel güvenlik kaygılarının arttığı dönemlerde, yüksek teknolojiye dayalı savunma ürünlerine olan ilginin artması mümkün” dedi.

Ortadoğu’daki bölgesel gerilim ve Hürmüz Boğazı’na yönelik tehdit, başta gıda olmak üzere Türkiye’nin bölgeye yönelik ihracatında da maliyet artışı ve pazar daralması riski yarattı. Geçtiğimiz ay en fazla ihracat yapılan grup olan Avrupa Birliği’nden (8.8 milyar dolar) sonra en fazla ihracat yapılan ikinci grubun 3.3 milyar dolar ile Ortadoğu ve civar ülkelerinin olması, süreci Türk ihracatçı için kritik hale getirdi.

Bölgeye yönelik ihracatta unlu mamuller önde gelirken, Ortadoğu’nun temel yemeklik yağ ihtiyacı büyük oranda Türkiye üzerinden karşılanıyor. Bisküvi, gofret ve şekerlemeler Irak ve Suudi Arabistan pazarlarında öne çıkarken, Türkiye, dünyanın en büyük makarna ihracatçılarından biri olarak bölgenin önemli oranda ihtiyacını karşılıyor. İhraç yaş meyve sebze, raf ömrü kısıtlı olduğu için lojistik gecikmelerden en çok etkilenen kalemlerden biri.

Enflasyonla mücadeleye yük

Süreci Milliyet’e değerlendiren ASO Başkanı Ardıç, petrol akışındaki bozulma, tanker trafiğindeki daralma ve sigorta maliyetlerindeki artışın, dünya ekonomisinde belirsizlik yaydığını kaydetti. Ardıç, Türkiye’nin yükselen enerji faturasına dikkat çekerek, “Yalnızca rafinerinin, fırının ya da fabrikanın gideri artmıyor, ihracatçının rekabet gücü de aşınıyor. Sanayici lojistik, enerji maliyetleri ve sigorta poliçesi arasında sıkışıyor. Jeopolitik gerilim, doğrudan üreticinin navlun hesabına yansıyor” dedi.

Her krizin yeni imkânları da gündeme getirdiğine dikkat çeken Ardıç, Türkiye’nin savunma ve havacılık ihracatının geçen yıl 11 milyar dolara ulaştığına işaret ederek, şunu söyledi: “Küresel güvenlik kaygılarının arttığı dönemlerde, yüksek teknolojiye dayalı savunma ürünlerine olan ilginin artması mümkündür. Asıl mesele, savunma sanayiinde oluşan bu yüksek teknoloji birikimini makine, elektronik, yazılım, malzeme ve diğer sektörlere yayabilmek.”

En riskli sektörler

Genç Girişim ve Yönetişim Derneği Başkanı Nezih Allıoğlu ise Türkiye’den Orta Doğu ve Körfez ülkelerine yapılan ihracatta en fazla gıda, inşaat ve ulaştırma sektörlerinin olumsuz etkilenme riski olduğunu belirterek, “Hürmüz hattında yaşanacak bir aksama, sadece enerji arzını değil, küresel maliyet yapısını da sarsar” dedi. Gıda ticaretindeki riske işaret eden Allıoğlu, “Orta Doğu, Türkiye açısından pek çok gıda alt sektörü için stratejik bir pazar. 2025’te Türkiye’nin Orta Doğu’ya yaptığı hububat ihracatı yaklaşık 4 milyar dolar seviyesinde ve bu sektör toplam ihracatının yüzde 32.6’sına karşılık geliyor. Bölgede yaşanacak uzun süreli bir gerilim, gıda ihracatında yalnızca talep tarafını değil; sevkiyat, tahsilat, maliyet ve kârlılık tarafını da baskı altına alabilir” dedi.