Asena Yatağan / ANKARA - Doğu Akdeniz’de Yunanistan’ın da desteğiyle Türkiye aleyhine dengeleri değiştirmeyi hedefleyen İsrail ile Güney Kıbrıs Rum Yönetimi arasındaki işbirlikleri artık adada Telaviv hegemonyasına dönüşmeye başladı. Güvenlik, enerji gibi alanlarda imzalanan anlaşmalar ile Güney Kıbrıs’ı bağlayan İsrail, adadaki topraklarını da yavaş yavaş genişletiyor.

Bölgedeki İsrailli nüfusu artışına paralel şekilde İsrail şirketlerinin çoğalan arazi ve mülk alımları son olarak bir köyü satın alma boyutuna ulaştı. Rum basınına yansıyan haberlere göre, Limasol bölgesine bağlı Trozena köyünün büyük bölümü İsrailli yatırımcıların mülkiyetine geçti.



Köyü satın aldılar

İsrail’in, Güney Kıbrıs’taki varlığını artırmasına ilişkin tartışmaları alevlendiren son iddia, Güney Kıbrıs’taki Skala Times gazetesinden geldi. Gazetenin verdiği haberde, ülkenin güneyinde uzun zamandır boş olan Trozena köyünün büyük bölümünün İsrailli yatırımcılar tarafından satın alındığı, çevredeki Rumların köydeki kiliseye girişlerinin de engellendiği belirtildi. GKRY eski milletvekili George Perdikis deyetkilileri açıklama yapmaya çağırdı.

Tartışmalar başladı

Perdikis, İsrail bağlantılı bir şirketin bölgede çok daha fazla sayıda arsa ve konut satın aldığı, bazı yapıları yıktığı ve çeşitli faaliyetler yürüttüğüne dair iddiaları da gündeme getirdi. Yabancılara yapılan büyük ölçekli arazi satışlarının adanın demografik yapısı ve sosyal dengesi üzerindeki etkilerine ilişkin endişeler, İsrailli yatırımcıların artan faaliyetleri ve Güney Kıbrıs’ın geleceğine dair tartışmaları da beraberinde getirdi.

Uzmanlar gelişmeleri Milliyet’e özetle şöyle değerlendirdi:

‘Talihsiz ama ciddiye alınmayacak adımlar’

Emekli Büyükelçi Uluç Özülker: Türkiye’yi çevreleme politikası kapsamında Yunanistan, Güney Kıbrıs ve İsrail iş birliği yapıyor. Yunanistan ve Güney Kıbrıs, İsrail’i de yanlarına alarak Türkiye’yi zora sokacakları düşüncesiyle hareket etti. İsrail’in buraya bazı köyleri satın almak suretiyle yatırımlar yapacağına dair farklı bir düşünceye sahip olduğu inancı Yunanistan ile birlikte Güney Kıbrıs’ta da yayılıyor. Türkiye bu tür bir durumda ne yapacağını bilir. Güney Kıbrıs NATO üyesi değil. Fransa başta olmak üzere bazı ülkeler de NATO konusunu Yunanistan üzerinden değerlendiriyor. Tüm bunlar ortadayken, “Güney Kıbrıs’a İsrail yerleşti mi yerleşmedi mi” gibi iddiaların çok ileriye taşınmasının doğru olmayacağı düşüncesindeyim.Ancak Rumların ciddi bir hata yaptığına dair güçlü bir kanaat var. İsrail ile iş birliğinin Güney Kıbrıs’ı başka sorunlarla karşı karşıya bırakabilir. Türkiye’yi köşeye sıkıştırabilecek bir durum da mevcut değil. Bu tür gelişmeler çok ciddiye alınacak şeyler değil, ancak talihsiz ve yapılmaması gereken adımlar olarak değerlendirilebilir.

İleri karakol olma çizgisi

Dumlupınar Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Başkanı Prof. Hüsamettin İnaç: Kıbrıs, 2000’lerin başından itibaren hem Türkiye- Yunanistan ilişkilerini etkileyen, hem İsrail’in operasyonlarını kolaylaştıran, hem de Doğu Akdeniz enerji rekabetinde öne çıkan bir merkez. Aynı zamanda ABD’nin Akdeniz’deki en önemli karakollarından biri durumunda. Bu durum Yunanistan’ın tarihsel rolüyle de benzerlik gösteriyor. Yunan devleti kurulduğu 1821’den beri Batılı devletlerin bir ileri karakolu gibi hareket etti. Güney Kıbrıs da bugün aynı çizgide ilerliyor. Yakın zamanda Türkiye’ye karşı ya da Türkiye’yi kuşatma yönündeki ittifakların merkezi haline gelmesi de olası. Güney Kıbrıs, Türkiye’ye karşı ve Orta Doğu’da barış ve istikrar isteyen güçlerin karşısında küçük ölçekli ekonomik, siyasi ve savunma ittifaklarının merkezi haline geldi. Bugün gelinen noktada Güney Kıbrıs, kara para ve usulsüzlük iddialarının da gündeme geldiği bir zemin. Demografik yapı ve sosyal dengeler açısından bakıldığında ise Güney Kıbrıs’ta yaşayan Rumların da bu durumdan memnun olmadığı görülüyor.



İpler İsrail’in elinde

Rum yönetiminin İsrail’e sınırsız tavizleri arazi ve mülk satışıyla sınırlı değil. Milliyet Genel Yayın Yönetmeni Özay Şendir, Eylül 2025’te Güney Kıbrıs Rum Yönetimi İçişleri Bakanlığı’nın, İsrail Diaspora İşleri Bakanı Amichai Chikli’nin mektubu üzerine “antisemitizm ve ırkçı nefretle mücadele kapsamında eylemlerin güçlendirilmesi” başlığıyla belediyelere genelge gönderdiğini kaleme almıştı. GKRY İsrail ile derinleşen iş birlikleri çerçevesinde bu ülkenin askerlerine Mari (Tatlısu) limanı ve Baf’taki hava üssünü kullanma ayrıcalığı tanırken, yerel basında İsraillilerin adada giderek organize oldukları, Güney Kıbrıs’ta İsrail bağlantılı şirket sayısının 300’e yaklaştığı iddia ediliyor.