TÜİK verilerine göre, gelir düzeyi yükseldikçe gıda alışverişinde fiyat takip eğilimi artıyor. En yüksek gelir grubundaki hanelerin yüzde 18.2’si alışverişte fiyat takibi yaptığını belirtirken, bu oran en düşük gelir grubunda ise yüzde 9.3. Buna karşılık israf oranı ise yüksek gelir grubunda daha fazla...

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) 2025 yılı hanehalkı tüketim harcamaları yayımlandı. Araştırmaya göre, gelirin en düşük yüzde 20’lik grubunda yer alan hanelerin yüzde 93.9’u gıda ürünlerini hiçbir zaman çöpe atmadığını belirtirken, bu oran gelirin en yüksek yüzde 20’lik grubunda yüzde 73.3’e düşüyor. Türkiye genelinde ise gıdayı hiçbir zaman çöpe atmadığını söyleyenlerin oranı yüzde 84 olarak ölçüldü.

Ünlü tuzağı? Gıda alışverişini planlama yöntemleri incelendiğinde düşük gelir grubundaki hanelerin yüzde 57.3’ü alışveriş listesinden yararlanırken, yüksek gelir grubunda bu oran yüzde 49.9’a geriliyor. Buna karşılık ürün fiyatlarını takip ederek alışveriş yaptığını belirtenlerin oranı gelir arttıkça yükseliyor. En yüksek gelir grubunda fiyat takibi yapanların oranı yüzde 18.2 iken, en düşük gelir grubunda bu oran yüzde 9.3 seviyesinde bulunuyor.

? ‘Son tüketim tarihi’ kavramının anlamını bilmediğini söyleyenlerin oranı düşük gelir grubunda yüzde 16.6 olurken, yüksek gelir grubunda yüzde 1.9’a kadar düşüyor. Benzer şekilde ‘tavsiye edilen tüketim tarihi’ konusunda fikri olmadığını belirtenlerin oranı en düşük gelir grubunda yüzde 21.6, en yüksek gelir grubunda ise yüzde 5.3 olarak kaydedildi.

İSRAFTA OLUMLU TABLO

? Gıda israfını önleme konusunda Türkiye genelinde olumlu bir tablo ortaya çıkıyor. Katılımcıların yüzde 83.6’sı gıda israfını engellemek için elinden geleni yaptığını ifade ediyor. Ancak bu oran en yüksek gelir grubunda yüzde 80’e inerken, diğer gelir gruplarında yüzde 84-85 bandında seyrediyor.

? Gıda israfında ürün tercihleri de gelir gruplarına göre değişiyor. Düşük gelir grubunda en fazla israf edilen ürün ekmek olurken (yüzde 38.6), yüksek gelir grubunda bu oran yüzde 27.8’e geriliyor. Buna karşılık taze meyve ve sebze israfı yüksek gelir grubunda yüzde 44.3 ile ilk sırada yer alırken, düşük gelir grubunda yüzde 33 düzeyinde kalıyor. Süt ve süt ürünlerinde de benzer bir eğilim görülüyor. En yüksek gelir grubunda süt ve süt ürünlerini en fazla israf edilen gıda grubu olarak gösterenlerin oranı yüzde 17.5 olurken, düşük gelir grubunda bu oran yüzde 13.4 seviyesinde bulunuyor.

Kemal Kılıçdaroğlu'nun A Takımı açıklandıYÜKSEK GELİRLİLER ULAŞTIRMAYA HARCIYOR

Gelire göre sıralı yüzde 20’lik gruplar itibarıyla tüketim harcamalarının 2025 yılındaki dağılımına bakıldığında; en yüksek gelir grubu olan beşinci yüzde 20’lik grupta yer alan hanehalkları, ulaştırma harcamalarına (motorlu taşıt alımları, akaryakıt, yolcu taşımacılığı, araç bakım ve onarımı vb.) yüzde 25, konut ve kira harcamalarına yüzde 25.7 ve gıda ve alkolsüz içecekler harcamalarına yüzde 12.4 pay ayırdı. En düşük gelir grubu olan birinci yüzde 20’lik grupta yer alan hanehalkları ise, konut ve kira harcamalarına yüzde 38.7, gıda ve alkolsüz içecekler harcamalarına yüzde 29.2 ve ulaştırma harcamalarına yüzde 8.6 pay ayırdı.

EN FAZLA HARCAMA KONUT VE KİRAYA

TÜİK’in 2025 yılı Hanehalkı Tüketim Harcaması verilerine göre; Türkiye genelinde hanehalklarının tüketim amaçlı yaptığı harcamalar içinde en yüksek payı yüzde 29.3 ile konut ve kira harcamaları alırken, ikinci sırayı yüzde 20.5 ile ulaştırma harcamaları, üçüncü sırayı ise yüzde 17.3 ile gıda ve alkolsüz içecekler harcamaları aldı. Toplam tüketim harcamalarında en düşük payı alan harcama türleri ise yüzde 0.8 ile sigorta ve finansal hizmetler, yüzde 1.8 ile eğitim hizmetleri ve yüzde 2.2 ile sağlık harcamaları oldu.