Duygu Erdoğan - Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından üreticiye daha fazla teşvik verilmesi, üretimin üzerindeki maliyet yükünün hafifletilmesi hedefiyle bitkisel ve hayvansal üretimde destek tutarları artırıldı. Buna göre, 2026 yılı için bitkisel üretimde temel destek ve planlı üretim desteği tutarları güncellenirken; hayvansal üretimde 2026 yılı, bitkisel üretimde ise 2027 üretim yılı için destek tutarları yükseltildi. 2026 yılı güncellemeleri 2027 yılı bütçesinden, 2027 yılı desteklerinin ise 2028 yılı bütçesinden karşılanacağı ifade ediliyor. Desteklemelerin artırılmasını sevinçle karşılayan üreticiler, uygulamada ise ödemelerin her ürünün ekiliş, hasat gibi ihtiyacı yüksek zamanlarda hızla gündeme alınmasını bekliyor. İsrail ile ABD’nin İran’a saldırıları sonrasında oluşan savaş ortamı,

bölgesel çatışmalar ve küresel ekonomideki daralma; gıda güvenliğini gündemin en önemli konusu haline getirdi. Artan girdi maliyetleri karşısında üreticilerin yükünün hafifletilmesine yönelik desteklerin artırılması sağlandı.

Temelden yükseliş

Bu kapsamda bitkisel üretimde temel destek olarak 2026 üretim yılı uygulamaları için dekar başına 310 TL olarak belirlenen destek katsayı değeri, 367 TL olarak güncellendi. Böylece 2025 üretim yılında 244 TL olan dekar başına destek katsayı değeri yüzde 50.4 artmış oldu. 2027 üretim yılı desteklemeleri için ise; destek katsayı değeri 442 TL’ye çıkarıldı.

Çoban desteği

2026 yılı uygulamalarında büyükbaş ve küçükbaş hayvancılık destekleri de artırıldı. Karara göre, büyükbaş hayvancılıkta hayvan başına buzağı temel desteği 1.400 TL’den 2.000 TL’ye çıkarıldı. Küçükbaş hayvancılıkta ise hayvan başına kuzu ve oğlak temel desteği yüzde 43 artırılarak 300 TL’den 430 TL’ye yükseltildi. Çoban desteği de yüzde 43 artırılarak 81 bin TL’den 116 bin 100 TL’ye çıkarıldı.

‘Avans’ olarak verilebilir

Sahada çiftçinin nabzını tutan Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Süleyman Soylu, destek artışlarının böyle kritik bir zamanda üreticiler için çok önemli olduğunu vurguladı. Soylu, “En büyük serzeniş, ödemelerin takvimine yönelik. Eğer bir destekleme ekim sezonu öncesinde ya da bir ihtiyaç zamanında yapılmıyorsa enflasyon karşısında eriyor. Üreticimizin beklentisi, örneğin avans hesap gibi kullanabileceği bir sistem geliştirilmesi” diye konuştu.



‘Erken yapılmalı’

Tarım Yazarı Ali Ekber Yıldırım, üretici üzerindeki maliyet yükünü almak için farklı ülkelerin de destek mekanizmaları oluşturduğunu, ancak bu ödemeler için bütçeler yerine acil fon gibi kaynakların kullanıldığını dile getirdi. Yıldırım, Türkiye için de benzer uygulamanın daha iyi olacağını belirtirken, “Ödemenin fayda sağlayacak şekilde erken yapılması lazım” dedi.

En büyük artış mercimek ve nohutta

Ürün bazında en yüksek artış ise mercimek ve nohut desteklerinde oldu. Mercimek ve nohut üreticisi 2026 üretim yılı için dekara 734 TL, 2027 için dekara 1.326 TL destek alacak. Buğday, arpa ve mısırda, destek 954 TL olarak güncellenirken, 2027 üretim yılı içinse bu tutar 1.149 TL’ye yükseltildi. Ayçiçeği, fasulye, soya ve kanolada ise 1.101 TL olarak güncellenen tutar, 2027’de 1.326 TL’ye çıktı. Pamukta ise 1.395 TL olan tutar 1.652 TL olarak güncellenirken, 2027 için 1.989 TL oldu. Patates, soğan ve aspirde ise 620 TL olan destek toplamı 734 TL, 2027 içinse 884 TL olarak belirlendi.

Üretim zamanında ithalat mı var?

Türkiye, bitkisel üretimde bu yıl iklim kaynaklı sorunları da aşarak farklı ürünlerde rekor rekoltelere ulaştı. Bu ürünlerden biri de kuru üzüm. Dünya kuru üzüm ihracatının yüzde 40’ından fazlasını yapan Türkiye’de üreticiler, zor durumda olduklarını belirtiyor. Tariş, kuru üzüm avans fiyatını 80 lira olarak açıkladı. Geçen sezon 120 lira olan fiyat karşısında kaygılanan üreticiler, 95 lira maliyet hesapladıkları kuru üzümde, 150 lira fiyat bekliyordu.