İsmail Şahin - ABD’de 3 Kasım’da yapılan seçimlerde demokratların hem Temsilciler Meclisi hem de Senato’da çoğunluğu elde etmesiyle ‘topal ördek’ konumuna düşen ABD Başkanı Donald Trmup’ın ısrarla teşvik ettiği yapay zekâ yatırımları riske girince teknoloji hisseleri çakıldı. Trump’ın seçimi kaybetmesinde en önemli 5 etken arasında gösterilen veri merkezi yatırımlarında yüzde 30’luk bir aksama endişesi de teknoloji hisselerine Covid-19 pandemisinden bu yana en sert günlük düşüşünü yaşattı. Yatırımcıların yapay zekâyla bağlantılı hisselerden hızla çıkmasıyla, Nasdaq 100 endeksi yüzde 6.4 düştü. S&P 500 yüzde 4.36 gerilerken Financial Times gazetesi Amerikan borsalarındaki bir günlük kaybın 3.2 trilyon doları bulduğunu yazdı.

‘Suçlu Demokratlar’

Trump, ABD piyasalarının kapanmasının ardından Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, “Borsa bugün çöktü çünkü Demokratlar salı günü büyük bir başarı elde etti. Bunu görmek çok üzücü, suçlayacak yalnızca kendiniz varsınız!” ifadelerini kullandı. Analistler ise düşüşün arkasında Demokratların yapay zekâ veri merkezi yatırımlarındaki hızlı büyümeyi sınırlayabileceği endişesinin bulunduğuna dikkat çekiyor.

Asya’da deprem

Wall Street’te yapay zekâ hisselerinde başlayan sert satış dalgası Asya piyasalarına sıçradı. Japonya’da Nikkei açılışta yüzde 6’dan fazla gerilerken, Güney Kore’de Kospi gün içinde yüzde 8.8’e kadar gerileyerek devre kesicinin çalışmasına yol açtı. Endeks günü yaklaşık yüzde 6 kayıpla tamamladı. Samsung Electronics hisselerindeki kayıp yüzde 7.9’a ulaştı. Samsung’un kaybının 77 milyar doları aştığı belirtildi. Yüzde 8.8 düşen SK Hynix hisseleri de şirketin 60 milyar dolar değer kaybetmesine neden oldu. Singapur Straits Times endeksi yaklaşık yüzde 2.9 gerileyerek ekim ayından bu yana en sert günlük kaybına yöneldi. Shanghai Composite daha sınırlı bir düşüşle yaklaşık yüzde 1.1 değer kaybetti. Ancak teknoloji ağırlıklı STAR Market ve ChiNext Yapay Zekâ Endeksi’ndeki kayıplar yüzde 4’ü aştı.



Anthropic’te hedef düştü

Yapay zekâ hisselerinde yaşanan satış dalgası, Anthropic’in dev halka arz planlarını da sarstı. Şirketin hedeflediği 1.5 trilyon dolarlık değerlemeyi 1 trilyon dolara kadar indirmek zorunda kalabileceği, halka arzın küçültülmesi veya ertelenmesinin de seçenekler arasında olduğu belirtiliyor. Wall Street Journal’ın haberine göre yapay zekâ şirketi Anthropic, 16 Kasım haftasında gerçekleştirmeyi planladığı halka arzda 100 milyar dolara kadar kaynak toplamayı hedefliyordu. Bu büyüklükte bir işlem, tarihin en büyük halka arzı olacaktı.

Devler orta yol arıyor

ABD’de yapay zekâ veri merkezlerine yönelik toplumsal tepkinin seçim sandığına kadar taşınmasının ardından teknoloji devleri harekete geçti. Google, Meta, Microsoft, Amazon, Nvidia, Oracle ve Anthropic’in de aralarında bulunduğu şirketler çevre örgütleriyle masaya oturdu. Taraflar birlikte veri merkezlerinin enerji ve su tüketiminden yerel halka etkisine kadar uzanan ülke çapında ortak kurallar üzerinde çalışıyor.





Petrol yine yükselişte

Petrol fiyatları, ABD ara seçimlerinde Demokratların ezici zaferinin tetiklediği keskin satış dalgasının ardından yükselişe geçti. Brent petrol, yüzde 4 artışla kapanmasının ardından bugün 1.9 yükseldi ve varil başına 100 doları yeniden aştı. Gün içinde ABD’nin Ortadoğu’daki çatışmaların sona erdirilmesine yönelik diplomatik girişimlere katıldığına ilişkin haberler üzerine 97 dolara geriledi. Petrolün yükselmesi sonucu yeniden enflasyon endişesiyle baskı altına giren ons altın, kritik 4000 dolar sınırına yaklaştı.